عيون الانباء نام عده‌يى از حكما و اطبا را آورده است كه غالبا در شام بسر مىبردند و يكايك آنان از بلاد ايران آمده بودند . از آنجمله‌اند : شمس الدين خويى ( ابو العبّاس احمد بن خليل متوفى بسال 637 ) كه در زمان الملك المعظم عيسى از ايران بشام رفته و در دمشق مانده و بمنصب قاضى القضاتى آنجا رسيده بود . وى در علوم شرعى و حكمى هر دو دست داشت و باصول طب و علوم ديگر آشنا بود و در مدرسهء عادليه مجلس درس فقه داشت « 1 » . - ديگر شمس الدين خسرو شاهى ( عبد الحميد بن عيسى متوفى بسال 652 ) است از خسرو شاه قريه‌يى نزديك تبريز ، كه در حكمت و طب و علوم شرعى از مشاهير عالم اسلام در عهد خود شمرده مىشد . وى بعد از خروج از ايران در شام به خدمت الملك الناصر صلاح الدين داود بن الملك المعظم رسيد و بعد بدمشق رفت و در همانجا بود تا درگذشت و او مؤلّف چند كتاب در حكمت است كه مهمتر از همه مختصر كتاب الشفاء ابن سيناست « 2 » ؛ اينان غير از كسانى هستند كه در قرن ششم بشام رفته و غالبا در دمشق و حلب سكونت اختيار نموده بودند . نكتهء ديگرى كه ذكر آن درينجا سودمند به نظر مىآيد آنست كه درين عهد موضوع تهيهء كتاب از نظر درسى بسيار مورد توجّه بود و همين امر موجب آن مىشد كه تلخيص كتابها و نوشتن شرح و حاشيه بر آنها و تأليف كتب مختصر و متوسط و مفصل در علوم مختلف اعم از شرعى و عقلى و ادبى بين غالب حكما و علما متداول باشد و حتّى بعيد نيست كه سبب دست زدن خواجه نصير الدين طوسى بزرگترين دانشمند اين عهد بتحريرات مختلف رياضى خود همين امر بوده باشد . بهرحال قرن هفتم و هشتم در بيشتر علوم دورهء توقّف و بيرون آمدن قطعى از بحث‌هاى طولانى ، و خوددارى از مراجعه و استناد بتأليفات گوناگون علماى قديم ، و روى آوردن بمتون خاصى براى تعليم و تعلّم بوده است . ذكر يك حكم عجيب از آغاز اين دوره درينجا لازمست و آن فرمان

--> ( 1 ) - عيون الانباء چاپ بيروت ج 3 ص 280 - 281 ( 2 ) - ايضا ج 3 ص 283 - 285